MODALITETI MOTORNIH OBRAZACA PRI BOČNOM VOLEJ UDARCU U FUDBALU

Autori teksta: Dr Kostić Saša;
Prof. dr Ilić Duško, FSFV, Univerzitet u Beogradu
Mr Mrdaković Vladimir, FSFV, Univerzitet u Beogradu
Kukić Filip, master studije FSFV, Univerzitet u Beogradu



Fudbal pripada grupi kompleksnih sportova, koji ređe čine elementi jednostavnih i većinom elementi složenih kretanja, a izvode se u uslovima saradnje članova tima u igri. Pokreti u fudbalu su u vezi sa prirodnim pokretima, koji imaju i svoju specifičnost uslovljenu fudbalskom igrom. Ako se razmotre osnovni problemi koje postavlja praksa u svim oblastima fudbala, lako je uočiti da se najveći deo tih problema može svrstati u nekoliko velikih kategorija: strukturalna biomehanička analiza, funkcionalna analiza, analiza zakonitosti, pravila i principi pri izradi trenažnog plana i programa, analiza metodoloških postupaka i metodskih sredstava prilagođenih za praćenje i kontrolu efekata treninga i sl.


U fudbalu postoji veliki broj istraživačkih radova koji se odnose na biomehaničke performance u igri, ali nedovoljna su naučna istraživanja koja se odnose na tehnička ispoljavanja, kao i na efikasna usvajanja specifičnih fudbalskih veština, kako iz aspekta ekonomičnosti, tako i iz aspekta efikasnosti.


Biomehanička analiza tehnike u fudbalu, se koristi da definiše karakteristike fudbalske efikasnosti, da pruži bliži uvid u mehaničku efikasnost pokreta, kao i da izdvoji faktore od kojih zavisi uspešno izvođenje određenih fudbalskih elemenata. Ova saznanja i njihovo razumevanje pomažu u povećanju kvaliteta obučavanja fudbalera.


Biomehanička merenja imaju veoma bitnu ulogu u razvoju tehnike i upravljanju trenažnim procesom. Posebno je važna biomehanička analiza koja podrazumeva određivanje osnovnih kinematičkih i kinetičkih parametara kretanja, jer se male razlike u izvođenju motoričkih stereotipa ne mogu dovoljno egzaktno utvrditi vizuelnim posmatranjem stručnjaka. Zbog toga se sprovodi analiza prostornih, vremenskih i prostorno-vremenskih činilaca kretanja, kao i dinamometrijska analiza sila koje se razvijaju u mišićima i mišićnim grupama tokom izvođenja motoričke aktivnosti. Biomehaničko merenje, osim objektivnosti i velike osetljivosti pri prikupljanju podataka, omogućava i preciznu kvantitativnu analizu koja je u svetu standard za programiranje i kontrolu procesa treninga. Takva analiza daje uvid u nivo izvođenja tehnike i omogućava njeno praćenje tokom treninga, izboru i modelovanju metodskih postupaka. Za celokupnu dijagnostiku tehnike kretanja i usvojenost motoričkog znanja, posebno je interesantno poznavanje varijabli, pri čemu se na vrlo jednostavan način mogu utvrditi odstupanja izvođenja nekog pokreta u odnosu na model izvođenja tog pokreta. To je važno zato što se i jedno i drugo izvođenje mogu opisati istim vrednosnim sastavom biomehaničkih veličina. Tako se dobijaju podaci koji se mogu upoređivati, a odnose se na razlike u uglovnim vrednostima, u pokazateljima brzine i ubrzanja, kao i drugim biomehaničkim veličinama pokreta koje izvodi ispitanik – fudbaler.


Pokreti ostvareni u sportu, a pogotovo u fudbalu, zahtevaju visok stepen efikasnosti i teže što većoj sinhronizaciji i automatizaciji, tj. što višem stepenu optimizacije. Obično su ti pokreti do izvesnog stepena uvežbani za izvršenje odgovarajućeg motornog zadatka, ali pravi način dolaska do potrebnog nivoa motorne sposobnosti i danas je značajan istraživački problem. Suštinsko pitanje na koje je potrebno dati odgovor u istraživanjima u fudbalu glasi: Kako fudbaler upravlja pokretima, uzimajući pri tome u obzir i njihove specifične mehaničke uslove izvođenja, cilj pokreta i dr.? Ovaj važan problem interakcije upravljačkog sistema (centralni nervni sistem-CNS) i sistema kojim se upravlja lokomotorni aparat, istražuje se putem motorne kontrole. U fudbalu, iz aspekta biomehanike humane lokomocije, motorna kontrola predstavlja njenu nadgradnju, jer se problem lokomocije proširuje sa lokomotornog aparata na nervni sistem i u njihovoj interakciji istražuje kretanja čoveka.



Analizom pokreta bočnog volej udarca identifikovaće se problemi iz aspekta koordinacije, optimizacije, efikasnosti i motornog učenja ovog udarca. Prethodni aspekti zahtevaju visok nivo tehničkog izvođenja bočnog volej udarca uključujući odgovarajuće metode učenja, čija je važna komponenta transfer motornog učenja.


Jedan od značajnijih zadataka je rešavanje problema transfera motornog učenja, zbog toga što ono obuhvata situacije u kojima je problem fudbalera „kako to učiti” veći nego „šta učiti”. Rešavanjem problema u ovoj oblasti možemo unaprediti metodiku fudbala, koja se i danas, u nedovoljnoj meri, bazira na osnovnim principima biomehanike i motorne kontrole.


Kompleksnom sportu, kakav je fudbal , neophodan je kvalitetan i planski pristup trenažnom procesu. Sve tehnike izolovano moraju biti stabilne po strukturi, a to se postiže stabilnim motornim programom. Vrhunski fudbaleri postižu rezultate određenim trenažnim radom kroz sistematske procedure ponavljanja, u cilju stabilnog struktuiranja programa pokreta.


Pod motornim programom se podrazumeva grupa simultanih i sukcesivnih komandi mišićima da započnu, a zatim završe željeni pokret.


Bez obzira na nivo na kome je posmatran, motorni program zavisi od varijabli zadataka (zadato trajanje, želje ili instrukcije da pokret bude izveden određenom brzinom, tačnošću, za određeno vreme, duž definisane trajektorije, određenom sekvencom itd.) i varijabli izvođenja (mehanički uslovi izvođenja kao što su dužina pokreta, trajanje pokreta, brzina izvođenja, spoljašnje opterećenje i dr.).


U vezi sa tim, tema ovog istraživanja je bočni volej udarac koji pripada području indivi-dualne tehnike sa loptom. Koristi se kao završni element realizacije u igri napadača, kao i u odbra-ni prilikom izbijanja lopte, a moguća je njegova primena u tranziciji prilikom prenosa lopte. Udarci volej tehnikom predstavljaju snažnu i preciznu vrstu udaraca, i kao takvi stvaraju probleme protivničkim igračima.






Članak koji ste otvorili dostupan je samo pretplatnicima na elektronsko izdanje časopisa "Fudbalski kod". Ukoliko ste se pretplatili na online izdanje ulogujte se sa Vašim korisničkim imenom i šifrom.


Ukoliko želite da se pretplatite na naše online izdanje, možete nas kontaktirati putem e-mail adrese
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli. . Kliknite ovde za više informacija o pretplati.

Ulogujte se

Prijatelji sajta

sport indeks

Trenutno posetilaca

25 gostiju i nema prijavljenih članova

Fudbalski kod

Adresa: Blagoja Parovica 156,11030 Beograd, Srbija
Telefon: +381 63 712 4258
E-mail: info@fudbaslkikod.com